Wstęp

Już na samym wstępie, informowany o czym jest książka, dowiaduję się, że o zasadzie 90/10… 90% pieniędzy jest w posiadaniu 10% ludzi. Nie bądź przeciętny. Dołącz do 10%!

To nie pieniądze robią z ludzi bogatych inwestorów. Jeśli będziesz myślał w sposób w jaki myślą bogaci inwestorzy… staniesz się jednym z nich. Jeśli twój sposób myślenia będzie inny, nigdy nie staniesz się bogatym inwestorem, nawet mając dużo pieniędzy na koncie. W książce znajdziemy odpowiedzi na pytania takie jak „jak inwestować nie mając pieniędzy?”, „jak inwestować mając mało pieniędzy?”, „czy robienie pieniędzy nie wymaga pieniędzy?”, „czy inwestowanie nie jest ryzykowne?”, „jak zmniejszając ryzyko zwiększyć zwrot z inwestycji?” itp.

Biznes to podstawa inwestowania. Inwestowanie jako indywidualna osoba jest skazane na porażkę. Biznes jest Twoją inwestycją i on będzie zdobywał nowe inwestycje. (Bogaty ojciec mówi: „mnie też nie stać na zakup tej ziemi, ale stać na to mój biznes„).

Dla większości ludzi inwestowanie to „kupic, przytrzymac i… modlić się żeby zdrożało„. Z książki dowiemy się, że „Inwestowanie nie jest ryzykowne. Bycie bez kontroli jest ryzykowne.”.

W świecie biznesu spotkać można cztery typy ludzi: Pracowników, Samo-zatrudnionych lub małe biznesy, Właścicieli biznesów, Inwestorów. Rozwój jako Właściciel Biznesu daje największe możliwości – dzięki systemowi podatkowemu.

Duża liczba osób twierdzi, że posiadanie dużej ilości pieniędzy rozwiązałoby ich problemy. Dużo pieniędzy to też problem, taki sam jak mieć ich za mało! Książka pokaże nam jak z problemu „niemiecia” pieniędzy przejść do problemu „miecia” ich za dużo i w jaki sposób poradzić sobie z nimi i je zatrzymać. Nie ma żadnego celu w zarabianiu pieniędzy, jeśli nie potrafi się ich utrzymać.

Rożnicą pomiędzy 10% inwestorów, którzy zarabiają 90% pieniędzy a 90% inwestorów, którzy zarabiaja tylko 10% pieniędzy, nie jest to w co inwestują, ale sposób ich myślenia. Większość myśli „Nie ryzykuj” – bogaci inwestorzy ryzykują. Większość myśli „dywersifikuj” – bogaci inwestorzy się „skupia”. Większość stara się minimalizować zadłużenie – bogaci inwestorzy zadłużają się w miarę potrzeb. Bądź świadomy istnienia dwóch stron monety… Bogaty inwestor myśląc o bezpieczeństwie, myśli jednocześnie o możliwościach zwiększenia ryzyka. Bogaty inwestor myśląc o zmniejszaniu zadłużenia, myśli jednocześnie o sposobach powiększenia kredytu. Biedny inwestor patrzy tylko na jedną stronę monety

FAZA I. Czy jesteś przygotowany mentalnie by zostać inwestorem?

Istnieje wiele bogatych ludzi, którzy należą do grupy ‘akredytowanych inwestorów’ – jedynym wymogiem jest tutaj posiadanie pieniędzy. Często ludzi z tej grupy trafiają na okładki gazet w momencie kiedy tracą miliony w nieudanych inwestycjach. W grupie tej znaleźć można często piosenkarzy czy aktorów. Inną grupę stanowią ‘wyrafinowani inwestorzy’, których cechuje 1. Edukacja, 2. Doświadczenie, 3. „Wolna gotówka”. Jeśli zdobędziesz wiedzę i zaczniesz wykorzystywać ją w praktyce, pojawi się wolna gotówka, którą należy inwestować. Ta książka nie jest o inwestowaniu, ta książka jest o byciu inwestorem. Nie jest to książka w której znajdziemy receptę na szybkie wzbogacenie się, za to jest to książka która może pokierować naszą mentalną przemianą dzięki której będziemy w stanie się wzbogacać.

Bogaci nie pracują dla pieniędzy, oni wiedzą jak zmusić pieniądze by pracowały dla nich. Bycie inwestorem, to nauka jak zmuszać pieniądze by dla nas pracowały. Inwestowanie wymaga mentalnego przygotowania… bo każda inwestycja zaczyna i kończy się na kontrolowaniu samego siebie.

Jeśli chodzi o pieniądze, ludźmi kierują trzy powody: 1. Być bezpiecznym, 2. Żyć wygodnie, 3. Być bogatym. Problem w tym, że priorytety tych powodów ustawione są właśnie w takiej kolejności, dlatego większość osób najpierw zapewnia sobie bezpieczną pracę, w której wspinając się coraz wyżej zaczynają sięgać po komfort… a na samym końcu pozostawiają wymarzone ‘bycie bogatym’, które najczęściej chcą osiągnąć w bezpiecznych i wygodnych inwestycjach. Niewielu osobom się to udaje… i nawet wtedy, po jakimś czasie tracą swoje pieniądze. Wszystkie trzy priorytety są ważne, ale musimy je ułożyć w kolejności zanim zaczniemy inwestować. (moje prywatne wyniki quizu mentalnego: 1. bezpieczeństwo, 2. bogactwo, 3. wygoda).

Sposób postrzegania świata pieniędzy decyduje o tym czy będziemy bogaci czy nie. Jeśli często mówisz sobie „nie stać mnie na to”, znaczy że jesteś po stronie „niewystarczającej ilości pieniędzy”. Żeby przejść na stronę „zbyt dużej ilości pieniędzy” musimy myśleć „co mogę zrobić, żeby mnie było stać”. Zawsze jest druga strona monety. Jeśli nie zmienisz swojego postrzegania świata pieniędzy, to nawet kiedy zdobędziesz ich dużo szybko je stracisz i powrócisz do swojego świata „niewystarczającej ilości pieniędzy”.

Plan finansowy. Musisz mieć plan finansowy na każdym etapie swojego życia. Zarówno wtedy kiedy nie masz pieniędzy, jak i wtedy kiedy je masz. Jeśli zdobędziesz dużo pieniędzy i nie będziesz miał dla nich planu finansowego… szybko wrócisz do sytuacji „braku pieniędzy”.

Czym naprawdę jest inwestowanie? Wiele osób myli inwestowanie tylko z kupowaniem i sprzedawaniem, kiedy inwestowanie to jest tak naprawdę wszystko co nas otacza. Samochód, wyposażenie domu, biura itd. to wszystko istnieje, ponieważ ktoś zainwestował w biznes który to stworzył. Inwestowanie, dla każdej osoby, oznacza co innego – ponieważ obejmuje wiele różnych zagadnień. Co więcej, jeden sposób inwestowania będzie dobry dla jednej osoby, ale zupełnie „nie działający” dla innej. Jest wiele różnych sposobów inwestowania, ponieważ jest wiele osób z różnymi potrzebami. Tak jak w przypadku samochodu – farmer nie kupi sobie dwuosobowego samochodu sportowego, bo jego potrzeby są inne.

Inwestowanie, to plan… a nie gotowy produkt czy procedura. Inwestowanie to przemieszenie się z miejsca w którym jesteś teraz, w określone miejsce w przyszłości w którym chcesz się znajdować. Zdefiniowanie planu jest pierwszym krokiem inwestowania – zastanów się gdzie jesteś teraz ze swoimi finansami, a gdzie chcesz być w przyszłości. Akcje, obligacje, ubezpieczenia, biznesy itp. są tylko mechanizmem umożliwiającym przemieszczenie się.

Kiyosaki przytacza przykład z książki James’a O’Shaugnessy… Ludzie uważają, ze Indianie, którzy sprzedali Manhattan za „blyskotki” warte $24 zrobili zły interes. Jednak gdyby ci Indianie zainwestowali swoje $24 w cokolwiek co przynosi 8% zysku rocznie, dzisiaj posiadaliby $27 trylionów i mogliby kupić Manhattan spowrotem… nie wydając wszystkiego. Problem w tym, że nie mieli planu na swoje $24 dolary.

„Robienie” pieniędzy nie wymaga pieniędzy. Wymaga wiedzy i słownictwa… To co różni człowieka biednego od człowieka bogatego… to słownictwo, którego używają… a słowa nic nie kosztują. Na studiach medycznych ludzie uczą się słownictwa medycznego, na studiach prawniczych – prawniczego, na politechnikach – technicznego. Jeśli chcesz być bogaty… naucz się słownictwa finansowego. Słowa formułują myśli, myśli formułują rzeczywistość, twoje życie.

Znajdź formułę dzięki której staniesz się bogaty i postępuj zgodnie z nią… dzień w dzień… cierpliwie, aż do znudzenia. Jeśli odejdziesz od planu w pogoni za „szybkim zyskiem” – nie osiągniesz celu. Inwestowanie/zarabianie pieniędzy wymaga cierpliwości i dyscypliny. Problem w tym, że jeśli chodzi o pieniądze, dyscyplina jest rzadkością. Cytat z kreskówki: „Rozpoznaliśmy wroga. I on jest nami.” Nie podążając za planem, sami sobie szkodzimy oddalając się od wyznaczonego celu.

Jak znaleźć plan, który będzie dla nas dobry? Zastanów się nad swoim życiem do tej pory. Zastanów się też czego oczekujesz od reszty Twojego życia. Nie rozmawiaj o tym z nikim – miej pewność, że jesteś szczery sam ze sobą. Skontaktuj się z doradcą finansowym… i stwórz plan finansowy (uwzględniając ubezpieczenie! – z ubezpieczeniem jest taki problem, że nigdy nie możesz go kupić kiedy go potrzebujesz, dlatego musisz się zastanowić po co może być ci potrzebne, kupić je i liczyć na to że Ci się nie przyda ). Jeśli doradca nie spełnia twoich oczekiwań – zmień go, ale pamiętaj żeby nadal trzymać się swojego planu. Postaw sobie realne cele, ale wraz ze wzrostem swojego doświadczenia i wiedzy, weryfikuj swoje cele i podnoś poprzeczkę.

W dalszej części autor wskazuję kolejność jaką powinniśmy wybrać tworząc nasz plan: 1. plan bezpieczeństwa finansowego, 2. plan komfortu i dopiero jako ostatni 3. plan bycia bogatym. Wydaje się to sprzeczne z wcześniejszym priorytetowaniem, ale jest jak najbardziej celowe. Dlaczego powinniśmy zacząć od bezpieczeństwa i komfortu? Układając plan zapewniający bezpieczeństwo ograniczamy inwestycje tylko do tego zakresu. Następnie układając plan dotyczący komfortu finansowego w grę zaczynają wchodzić nasze życiowe cele… jak podróże, samochody, domy itp. Zdefiniowanie tego planu nie jest już takie łatwe jak jest to w przypadku planu „bezpieczeństwa”, ale dzięki niemu dowiemy się co jest finansowo możliwe w naszym życiu.

Bezpieczeństwo osiągniemy posiadając tylko jeden plan. Komfortowe życie wymaga już dwóch planów, kiedy bycie bogatym wymaga trzech – niestety wiele ludzi nie posiada żadnego planu – nie bądź jednym z nich!

Czas jest twoim największym skarbem. Oszczędzanie nie jest niczym złym, ale kosztuje dużo czasu. Kupuj czas, np. poprzez podróżowanie samolotem zamiast autobusem. Pamiętaj, czas jest najważniejsza rzeczą jaką posiadasz. Cena za wszystko nie jest tak naprawdę ilością pieniędzy, która płacimy, ale ilością czasu. Cena jest mierzona czasem. Czas jest ważniejszy niż pieniądze. Pieniądze zawsze można „odzyskać”… czas naszego życia nie jest do odzyskania.

Dwa pierwsze priorytety: bezpieczeństwo i komfort, można osiągnąć dzięki automatycznym systemom/planom. Po prostu zwróć się o pomoc do doradcy inwestycyjnego i zainwestuj w „każdy priorytet” długoterminowo. Żeby osiągnąć bogactwo, trzeba natomiast zainwestować czas. Nie śpiesz się ze zdobywaniem fortuny, nie trać pieniędzy na systemy „szybkiego wzbogacania się”. Poświęć czas na zdobycie podstaw: wiedzy i doświadczenia, i wtedy buduj swój biznes, swoje bogactwo. W przeciwnym wypadku stracisz i swój czas i swoje pieniądze. Jednak pamiętaj by wcześniej inwestować na poziomie „bezpieczeństwa” i „komfortu”. Inwestowanie to powinno być jednak tak zautomatyzowane jak to tylko możliwe. Poświęć im tyle czasu ile potrzeba, ale nie za dużo, bo czas jest tym czego potrzebujesz do inwestowania na poziomie „bogactwa”.  Nie wolno przejść do „bogacenia się” jeśli nie masz zapewnionego bezpieczeństwa i komfortu. Jeśli nie zadbasz o te dwa poziomy… to możesz skończyć z niczym.

Żyjąc w „erze informacji” musimy większą wagę przykładać do Inwestowania, czyli I z diagramu ESBI. Inwestowanie powinno stanowić podstawę naszych działań. Niekoniecznie musimy koncentrować naszą uwagę jedynie na I, możemy także na E czy S… czy B, ale podstawą pozbycia się ryzyka utraty pracy, ryzyka „biedy na stare lata”, jest opanowanie Inwestowania i wykorzystaniu jego efektów w celu zabezpieczenia przyszłości. Pomyśl też po której stronie stołu chcesz siedzieć na rozmowie kwalifikacyjnej ;o)

Nie inwestuj i nie zarabiaj pieniędzy by być lepszym od innych. Koncentruj się raczej na poszerzaniu swojej finansowej wiedzy… Twoja satysfakcja ze zdobywanego doświadczenia nie będzie zakłócana rywalizacją – przez którą z kolei często chcemy wzbogacić się szybko, wykorzystując instrumenty których jeszcze nie rozumiemy i nie mamy opanowanych… i tracimy. To jest na pewno mniej „ryzykowne”.

Z inwestowaniem jest jak z grą w golfa. W golfa można grać w każdym wieku. W piłkę nożna, koszykówkę, baseball tylko przez część swojego życia, przechodząc na starość do golfa. Po co uczyć się podstaw golfa dopiero wtedy, skoro można to zrobić wcześniej? Po co uczyć się jak inwestować dopiero kiedy ma się wybudowany dom, spłacone kredyty, „ustabilizowaną” sytuacje finansową, skoro można poznać podstawy już wcześniej… i dzięki nim inwestować ciężko zarobione pieniądze realizując swoje plany dużo szybciej.

Są trzy typy „dochodów”; 1. z pracy, 2. ze zgromadzonych środków (za pośrednictwem funduszy, akcji, obligacji itp), 3. dochód pasywny (wynajem nieruchomości, prawa do patentów, publikacje). Koncentrując się tylko na pierwszym, możesz skończyć z niczym. Zamiast tego, zamieniaj jak najwięcej dochodu 1 na dochód 2 i 3, przy czym dobrze wybieraj w co inwestujesz, bo inwestowanie nie jest ryzykowne, to inwestor jest „ryzykowny”, jeśli nie posiada odpowiedniej wiedzy i podejmuje nieodpowiednie decyzje. Zwiększając swoją wiedzę, zmniejszasz ryzyko inwestycyjne, lub raczej ryzyko tego, że stracisz inwestując.

Samokontrola, to podstawa inwestowania. Nie pozwól by hossa czy bessa na giełdzie miała wpływ na twoje emocje i twoje życie. Jeśli ma… nie będziesz dobrym inwestorem. Musisz nauczyć się kontrolować emocje.

Zanim rozpoczniesz inwestowanie, sporządź swoje osobiste sprawozdanie finansowe. Czytanie i przygotowywanie sprawozdań finansowych powinno być podstawą finansowej edukacji. Jest niezbędne zarówno w zarządzaniu przepływem własnych środków, jak i przy ocenie potencjalnych okazji do inwestycji – to właśnie sprawozdania finansowe powinne być podstawą do inwestowania np. w daną firmę, a nie aktualna cena jako szansa na zakup bądź sprzedaż. Sprawozdanie takie stanowi zestawienie rachunku zysków i strat z bilansem (aktywów i pasywów). Podstawowy błąd jaki popełniają ludzi jest to, że uznają za aktywa coś co tak naprawdę jest pasywem. Aktywa wg. Kioysakiego, to tylko i wyłącznie to co daje większy zysk niż stratę (Dom jest więc pasywem! – bo generuje ujemny przepływ gotówki).To kierunek przepływu gotówki informuje nas o tym, czy dana rzecz jest aktywem czy pasywem. Aktywa dodają nam pieniędzy, a pasywa odbierają. Sporządzenie osobistego bilansu i rachunku zysków i strat jest niezbędne. Wiele osób myśli, że zarabiając więcej pieniędzy wyjdą z finansowych problemów – nieprawda! Nauczenie się jak zarządzać pieniędzmi które się ma w sposób w jaki robią to bogaci, to sposób by sobie poradzić z problemami finansowymi.

Wskazówka od Roberta Kiyosakiego: jeśli chcesz osiągnąć sukces w inwestowaniu, zostać inwestorem który robi więcej pieniędzy z mniejszym ryzykiem, naucz się analizować sprawozdania finansowe – tak by wykonywać to automatycznie; tak samo jak jazda na rowerze czy prowadzenie samochodu (podświadomie). Ucz się przez powtarzanie.

Porażki i popełnione błędy, to okazje do nauczenia się czegoś nowego. To ‘coś nowego’ nazywa się doświadczeniem… a lekcja wyciągnięta z danego doświadczenia, nazywa się ‘mądrością’. Nie unikaj pomyłek… popełniaj je i wyciągaj z nich mądrość, zamiast obwiniać innych, tłumaczyć się, kłamać, poddawać czy po prostu puszczać porażkę w niepamięć.

Życie poniżej swoich możliwości nie jest drogą do bogactwa. Bycie oszczędnym jak najbardziej jest właściwe, ale nie bycie ‘tanim’. Bądź oszczędny, a nie ‘tani’.

Im większej liczbie osób służysz, tym szybciej osiągniesz bogactwo. Przykład: Jeśli jesteś lekarzem, możesz pracować tylko z jednym pacjentem w danej chwili. Chcąc więcej zarobić możesz albo pracować dłużej, albo zwiększyć swoje wynagrodzenie. Jednak mądrzej jest w wolnym czasie opracować lekarstwo na raka… i dzięki temu służyć wielu ludziom na raz.

90/10 łamigłówka: w jaki sposób pozyskać aktywa bez kupowania ich? Tworząc coś od podstaw! Tak do fortun doszli Gates i Dell, a także The Beatles. Robienie pieniędzy wcale nie wymaga pieniędzy. To kreatywność i sposób myślenia tworzą aktywa. Kiedy posiądziemy ten sposób myślenia staniemy się bogatsi niż kiedykolwiek o tym marzyliśmy. Twój mózg jest twoim najcenniejszym aktywem, ale może też się stać najdroższym pasywem, jeśli nie będzie używany w odpowiedni sposób. Twórz aktywa, którymi stworzysz bądź kupisz kolejne aktywa. Niech pieniądze pracują dla ciebie, a nie ty dla pieniędzy.

FAZA II. Jakim typem inwestora chcesz się stać?

Żeby rozwiązać łamigłówkę 90/10 trzeba zarówno wiedzieć jak tworzyć aktywa, jak i wiedzieć jak kupować aktywa. Oba sposoby rządzą się innymi prawami. Druga część książki „Inwestycyjny poradnik bogatego ojca” skupia się głównie na tym jak zamieniać pomysły w biznes plan i jak go realizować, tworząc tym samym miliardowe aktywa, które kupią nam kolejne aktywa.

Kiedy będziesz budować swoje aktywa, wiele osób będzie ci przeciwnych, mówiąc „nie możesz tego zrobić”, „nie dasz rady”. Kiyosaki przytacza słowa Einsteina: „Wielkie umysły często napotykają potężną opozycje wśród przeciętnych umysłów”. Często tworzenie naszych wielkich planów będzie też zakłócane przez nasz własny umysł. Dlatego też inwestowanie ma w dużej mierze podstawy psychologiczne – i o tym w gruncie rzeczy jest ta książka. Wielkie bogactwo, nie jest tworem wielkich pieniędzy, ani też wielkich idei… tylko wielkich ludzi stojących za wielkimi ideami. Musisz stać się wielkim człowiekiem żeby zamienić twoje pomysły w fortunę. Musisz być wielkim człowiekiem, żeby być w stanie przeciwstawić się ludziom mówiącym „nie dasz rady”. Musisz być wielkim człowiekiem, żeby się nie poddawać, kiedy sprawy nie toczą się zgodnie z planem. Bycie wielkim, jest ważniejsze nawet od pomysłu, dzięki któremu chcesz osiągnąć sukces. Bycie wielkim spowoduje, że nawet przeciętne pomysły będziesz potrafił zmienić w nieprzeciętne fortuny. Pamiętaj, że świat jest pełen ludzi z wielkimi pomysłami, i niewielu ludzi z wielkimi fortunami.

Istnieje kilka typów inwestorów. Od tego jakim typem inwestora chcesz zostać zależy to od czego powinieneś zacząć. Autor poleca zacząć od bycia ‘Inside investor’ (inwestorem od wewnątrz), ale nie musi to być odpowiednia dla nas i naszych warunków droga, dlatego przedstawione są charakterystyki wszystkich typów inwestorów.

Inwestor Akredytowany/Uznany – to taki, który ma wysokie zarobki, albo duży majątek. Dzięki dużej ilości pieniędzy inwestorzy ci mają dostęp do instrumentów finansowych niedostępnych „zwykłym śmiertelnikom”. Jednak trzeba tu posiadać odpowiednią wiedzę, by wybierać odpowiednie inwestycje. Jeśli jest się inwestorem akredytowanym, a nie chce się poświęcać czasu na naukę, można zwrócić się o pomoc do doradców finansowych. Zgodnie z SEC w USA akredytowanym inwestorem może zostać osoba która zarabia $200 000 rocznie na osobę, lub $300 000 na małżeństwo, lub posiada $1 000 000 majątku. Mniej niż 2,4% ludzi w USA należy do tej grupy. Bycie inwestorem akredytowanym, czyli osiągnięcie minimalnych pułapów pieniężnych wcale nie oznacza, że dana osoba posiada wiedzę czy doświadczenie by odnieść sukces. Często zdarza się, że osoby, które mogą być określane mianem inwestorów akredytowanych nie wiedzą tak naprawdę do zrobić ze swoimi pieniędzmi. Zdarza się także, że poprzez złe zarządzanie pieniędzmi i brak planu „ledwie wiążą koniec z końcem”.

Inwestor wykwalifikowany – to gracze giełdowi, osoby które potrafią analizować publicznie dostępne informacje – Robert Kiyosaki wyjaśnia tu różnice pomiędzy analizą fundamentalną i techniczną – wskazując na wyższość analizy fundamentalnej. Jednak, mimo, iż autor uważa analizę fundamentalną za bardziej wartościową i mniej ryzykowną… to rozdział podsumowany jest stwierdzeniem, że inwestor wykwalifikowany musi być obeznany z obiema typami analiz gdyż daje to pewność i powoduje, że inwestowanie wcale nie jest ryzykowne. Nie ma możliwości przewidzenia rynku, ale można i zawsze trzeba być przygotowanym na jego wszelkie zachowania. Zanim zaczniesz inwestować na giełdzie, zainwestuj w swoją wiedzę. Nie można zrobić nic gorszego jak bez wiedzy spróbować gry na giełdzie i po kilku małych sukcesach utwierdzić się w przekonaniu, że jest się najlepszym… „byk wchodzi po schodach, ale niedźwiedź leci przez okno!”. Zawsze musisz mieć strategię wyjścia, przewidującą co zrobisz gdy inwestycja się powiedzie, a co kiedy się nie powiedzie.

Inwestor wyrafinowany/obyty – to inwestor, który posiada wszystkie trzy E (edukacje, doświadczenie i wolną gotówkę – education, experience and excessive cash). Osoba, która rozumie świat inwestowania. Jeśli chcesz osiągnąć sukces jako inwestor, ale niekoniecznie chcesz budować własny biznes… ten typ inwestowania jest dla Ciebie. Musisz jednak najpierw rozumieć prawo podatkowe, prawo korporacyjne i ubezpieczeniowe. Zwracaj uwagę na to w jaki sposób będziesz płacić podatki, na to w jaki sposób będziesz prowadzić firmę, na to, żeby nic nie posiadać na swoje nazwisko – bo staje się to automatycznie celem prawników i urzędników. Kontroluj wszystko za pośrednictwem odpowiednich struktur prawnych (używaj podmiotowości prawnej w której ty jako osoba nie odpowiadasz swoim majątkiem). Rozróżniaj dobre zadłużenie od złego zadłużenia, dobre wydatki od złych wydatków, dobre straty od złych strat.

Inwestor wewnętrzny – celem tego typu inwestora jest stworzenie pomyślnego biznesu. Podczas bycia inwestorem wewnętrznym, można się dużo nauczyć, a przede wszystkim jak działają firmy i na co zwracać uwagę gdy się będzie chciało inwestować „z zewnątrz” – jak to robią inwestorzy wykwalifikowani. Inwestowanie z wewnątrz jest drogą by stać się inwestorem wyrafinowanym.

Inwestor najwyższy (o największej wydajności) – jego celem jest sprzedaż udziałów. Posiada pomyślny biznes w którym udziały sprzedaje innym inwestorom. Poziom ponad inwestorem wyrafinowanym.

Wskazaną przez autora ścieżką jest rozpoczęcie drogi inwestycyjnej od inwestora wewnętrznego zdobywając wiedzę, doświadczenie i kapitał, by stać się inwestorem wyrafinowanym… a później poszerzając wszystkie elementy, ostatecznie zostać inwestorem najwyższej rangi (ultimate investor). Pozostała część książki skupia się właśnie na aspektach dotyczących takiej właśnie drogi.

Dlaczego inwestowanie przez biznes jest korzystniejsze? Ponieważ rządzi nim inne prawo, dzięki czemu możesz płacić niższe podatki. Ponieważ szanse na to że staniesz się wybitnie bogaty jako pracownik, są bardzo niewielkie. To samo dotyczy szansy na zdobycie fortuny w kwadrancie S, jako lekarz, prawnik bądź gwiazda! Dlatego właśnie kwadrant B jest najbardziej odpowiedni z inwestycyjnego punktu widzenia.

Ktoś powie? No tak, ale jak mam zacząć biznes nie posiadając pieniędzy? Ponadto muszę się z czegoś utrzymać. Autor pisze: „znajdź prace!”. Nie jest to sprzeczne z całą poprzednią częścią książki, mimo, że na pierwszy rzut oka tak właśnie wygląda. Znajdź pracę, dzięki której zdobędziesz umiejętności, które ułatwią ci prowadzenie swojego biznesu. Po jakimś czasie zacznij prowadzić swój biznes „po godzinach”. Kiedy dojdziesz już do poziomu w którym twój biznes przynosi zyski, zostaw pracę na etacie. Wiele biznesów zaczęło w taki sposób – Dell Computers, Amazon.com.

FAZA III. Jak zbudować silny biznes?

Trójkąt B-I.

Misja. Bez silnej misji żaden biznes nie jest w stanie przetrwać pierwszych 5-10 lat. Pozwala firmie pozostać skoncetrowanym na swoich celach.

Zespół. Problem E i S (pracowników i samozatrudnionych/specjalistów) tkwi w tym, że nie działają zespołowo. Inwestowanie i biznes to gra zespołowa. W ludziach wpojone jest przekonanie, że współpraca w czasie testu, to oszukiwanie, kiedy w biznesie każdy dzień jest dniem testu i wymaga współpracy. Bycie inwestorem wyrafinowanym i wyższym, to działanie w zespole, w którym znajdują się prawnicy, doradcy finansowi, bankierzy, doradcy ubezpieczeniowi itd.

Przywództwo. By być prawdziwym przywódcą musisz umieć wyciągać wnioski z krytyki. Musisz umieć słuchać. Musisz kontrolować wizję firmy, inspirować zespół do podążania za nią i pilnować by nie zbaczał z drogi do celu.

Przepływ gotówki. Wiele biznesów upada tylko dlatego, że ich właściciele nie rozumieją różnicy pomiędzy przychodem a przepływem pieniędzy – skutkiem czego bankrutują. Dbaj o swój przepływ gotówki, planując go na przyszły tydzień i miesiąc. Zawsze miej plan decydujący o tym na co wydajesz gotówkę, która do Ciebie dociera. Otwórz linie kredytową w banku, zanim jej potrzebujesz. Zrezygnuj z wynagrodzenia z prowadzenia swojego biznesu dopóki nie zaczniesz odnosić zysków, później też możesz to robić, żeby zapewnić firmie szybszy rozwój. Utrzymuj poziom aktywów względem pasywów większy niż 2:1 i płynnych aktywów do pasywów większy niż 1:1). Korzystaj z pomocy doradców bankowych, księgowych i finansowych. Miej przepływ pieniędzy pod codzienną kontrolą, nawet kiedy twój biznes zacznie odnosić sukcesy.

Komunikacja. Im lepszy będziesz w komunikacji i z im większą ilością ludzi będziesz się komunikować, tym lepszy będzie twój przepływ gotówki. By być lepszym w komunikacji, musisz stać się psychologiem. Umiejętność komunikowania się jest podstawą bez której nie osiągniesz sukcesu w biznesie. Szkol się. Zatrudnij się jako sprzedawca w innej firmie. Zdobądź umiejętność komunikacji, dzięki której twój biznes rozwinie skrzydła. Komunikacja wychodząca z twojego biznesu, powoduje, że przychodzi do niego gotówka. Przełam swój strach. Naucz się komunikować z jedna osobą, a później przemawiać do grupy ludzi. Ludzie przegrani znajdują swoje silne strony i je udoskonalają, by stały się jeszcze lepsze. Ludzie sukcesu znajdują swoje słabości i robią z nich swoje silne strony.

Dbaj o swój wygląd i pamiętaj masz zawsze tylko jedną szanse by zrobić dobre pierwsze wrażenie.

System. Kazda firma to zbiór systemów współpracujących ze sobą. Nawet działalność jednoosobowa to zbiór systemów, z tą różnicą, że jedna i ta sama osoba występuje w różnych rolach. Rolą CEO jest nadzorowanie wszystkich systemów firmy i reagowanie kiedy wykryta zostaje słabość któregokolwiek z nich. Działanie poszczególnych systemów może być opisane jako polityka działania lub zbiór procedur – zapisanie ich może znacznie ulepszyć działanie całego biznesu.

Zarządzanie prawami autorskimi. Chroń swoje pomysły przed złodziejami, za pomocą patentów, znaków handlowych, zastrzeżonych praw autorskich itp. W przeciwnym wypadku może w jednej chwili stracić wszystko co posiadasz. Ponadto, posiadając patenty czy znaki handlowe, możesz je sprzedawać, bądź licencjonować zwiększając swój przychód.

Zarządzanie produktem. Dla wielu produkt czy usługa sprzedawana klientowi wydawać by się mogła najważniejszym elementem. Jednak produkt nie jest najważniejszy. Najważniejszy jest system stojący za produktem, wszystkie wymienione powyżej elementy ze sobą współpracujące. Produkt nie musi być najlepszy, najlepszy musi być system, który go sprzedaje.

FAZA IV. Kogo nazywamy Wyrafinowanym Inwestorem?

Wyrafinowany Inwestor, to ten który rozumie wszystkie 10 typów kontroli.

1. Kontrola nad sobą

To o tym była cała pierwsza część książki. Inwestowanie nie jest ryzykowne, to inwestor sam w sobie jest ryzykowny. Wyrafinowany inwestor wie, że zawsze istnieje kilka dobrych rozwiązań, że najlepsza nauka przychodzi przez popełnianie błędów i że umiejętności finansowe są podstawą do sukcesu. Żeby zostać bogatym musisz zacząć myśleć jak bogata osoba.

2. Kontrola nad Przychodami/Wydatkami oraz Aktywami/Pasywami

Istnieją trzy schematy przepływu pieniędzy: biednych, klasy średniej i bogatych. Biedni wydaja wszystkie pieniądze jakie zarabiają. Nie maja ani aktywów, ani pasywów. Klasa średnia, ponieważ ma wyższe zarobki, może sobie pozwolić na większe limity kredytowe, lepsze samochody, łodzie itp. Zarobione pieniądze wydają na codzienne wydatki i spłatę zadłużenia. Nie posiadają aktywów. W przepływie pieniędzy ludzi bogatych to aktywa generują przychód. Ich biznesy pokrywają większość wydatków, a osoby same w sobie nie posiadają prawie wogóle pasywów.

Wyrafinowany inwestor kupuje aktywa, które „wkładają pieniądze do jego kieszeni”. Wyrafinowani inwestorzy wiedzą jak prywatne wydatki zamienić na wydatki swoich biznesów i robią to kiedy to tylko możliwe (zakup komputera, opłaty za telefon, koszt paliwa itp.).

3. Kontrola nad zarządzaniem inwestycją

Znajomość zagadnień z trójkąta B-I pozwala na łatwiejszą analizę efektywności biznesu.

4. Kontrola nad podatkami

Wyrafinowany inwestor zna prawo podatkowe i wykorzystuje tą znajomość do minimalizowania kwot płaconego podatku. Osoby z grup B i I maja wiele udogodnień podatkowych, których osoby z E i S nie posiadają (np. E płaci podatki najpierw a resztę pieniędzy ma dla siebie, kiedy B i I najpierw dokonuje zakupów, dzięki którym płaci mniejsze podatki).

5. Kontrola nad tym kiedy kupować a kiedy sprzedawać.

Wyrafinowany inwestor wie jak zarabiać pieniądze zarówno w trakcie hossy jak i bessy.

6. Kontrola nad transakcjami brokerskimi

Wiele inwestorów polega na opinii swojego brokera, kiedy wyrafinowany inwestor sam decyduje o wszystkim.

7. Kontrola nad ETC (Entity – udziały, Timing – czas/koordynacja, Characteristics – charakterystyka [czytam angielską wersją książki i nie wiem czy odpowiednio przetłumaczyłem te wyrazy])

Wyrafinowany inwestor rozumie korzyści z dobrze dobranej formy prawnej, dobrze wybranego terminu kiedy płaci podatki i skupia się na zamianie jak największej ilości przychodu zarabianego na przychód pasywny lub dochód z inwestycji.

8. Kontrola nad warunkami umów

9. Kontrola nad dostępem do informacji

10. Kontrola na Dzieleniem się bogactwem.

W dalszej części autor przedstawia podstawowe dla niego współczynniki analizy finansowej, objaśniając wzory i podając informacje, na które należy zwracać uwagę przy analizie. Analiz należy dokonywać na podstawie danych z co najmniej 3 ostatnich lat; w ten sposób możemy łatwo zdefiniować relatywne silne i słabe strony przedsiębiorstwa.

Kolejną poradą jest inwestowanie w złoto, jako jeden z naturalnych zasobów, którego pokłady są ograniczone.

Rozróżniaj dobre zadłużenie od złego zadłużenia. Jeśli dzięki zadłużeniu generujesz zyski, które pokrywają spłatę rat i dodatkowo pozostawiają jakąś ilość pieniędzy w twojej kieszeni… to jest to dobre zadłużenie.

I ostatnia rada w rozdziale: nie nazywaj oszczędzania inwestowaniem. Inwestowanie to nie oszczędzanie!

Dalsza część książki opisuje drogę do tzw. Ultimate Investing… czyli inwestowania na najwyższym szczeblu. Wszystko opiera się na sprzedawaniu udziałów w swoich biznesach. Rozdziałowi towarzyszy dość rozległe opowiadanie o jego corocznym weryfikowaniu „postanowień noworocznych” z jego przyjacielem, oraz sposób w jaki poznał tajemniczego Piotra, który wprowadził go w świat inwestowania z wewnątrz, budowania biznesów od początku i sprzedawaniu ich udziałowcom.

Po co sprzedawać udziały swojej firmy?

1. potrzebujesz pieniędzy do rozwoju

2. twoja firma jest nowa i potrzebujesz pieniędzy, żeby zyskać udział w rynku

3. za akcje swojej firmy, możesz kupić inne firmy

4. dostajesz pieniądze, ale nadal kontrolujesz firmę – udziałowcy mają bardzo ograniczoną kontrolę

5. czasami firma ma wielu spadkobierców, ale nie ma na tyle płynności by ja „podzielić”.

6. by być bogatym i inwestować pieniądze gdzie indziej.

W dalszej części książki dowiadujemy się o różnych drogach pozyskiwania kapitału na rozpoczęcie działalności oraz, że pewność siebie i umiejętności interpersonalne są podstawowymi umiejętnościami kiedy chcemy „sprzedać” pomysł na firmę członkom rodziny, udziałowcom czy człowiekowi w banku (osobiście nie do końca się z tym zgadzam).

Czy ty będziesz następnym miliarderem? Jedyną osobą, która zna odpowiedź jesteś ty sam. Z odpowiednim zespołem, odpowiednim liderem i odpowiednim produktem, wszystko jest możliwe, zwłaszcza kiedy technologicznie mamy dużo rzeczy ułatwionych. Internet daje nam dostęp do klientów na całym świecie. Rzeczywistość jest taka, że istnieje dziesiątki milionów dolarów chętnych do zainwestowania w innowacyjne pomysły.

Kluczem do tego by zostać bardzo bogatym jest robić więcej i więc robiąc mniej i mniej (dźwignia?).

Kiyosaki wskazuje braki programowe w szkołach, które nie uczą jak „posługiwać się pieniędzmi”. Jednocześnie wskazuje, że jest to szansa na biznes… z której on skorzysta, tworząc system szkoleniowy dla osób, które będą chciały poszerzać swoją wiedzę w tym temacie.

Dlaczego bogaci ludzie bankrutują? Powód 1: ludzie, którzy wychowali się bez pieniędzy, nie potrafią sobie z nimi radzić, kiedy je wreszcie zdobywają. Powód 2: dużym ilościom pieniędzy towarzyszy tzw. euforia wydawania, która prowadzi do bankructwa. Powód 3: ludzie nie potrafią odmówić znajomym, kiedy Ci proszą by pożyczyć im pieniądze. Powód 4: osoba, która nagle ma więcej pieniędzy, nagle też zostaje inwestorem… bez odpowiedniej wiedzy i doświadczenia. Powód 5: strach przed stratą pieniędzy… a to o czym myślisz – dostajesz. Powód 6: bo nie rozumieją różnicy pomiędzy dobrymi a złymi wydatkami – pieniądze wydane na aktywa, w celu zmniejszenia wysokości płaconych podatków, to dobry wydatek.

Jeśli chcesz być bogaty, musisz mieć plan na to jak zdobyć pieniądze, jak i plan na to co z nimi zrobisz, jak je zdobędziesz.

Jaka część twoich wydatków wraca do Ciebie w postaci przychodu? Kluczem do bogactwa jest utrzymywanie niskich zysków poprzez wydawanie pieniędzy na zakup aktywów, które generują przychód. Wydawaj pieniądze w sposób, który uczyni cię bogatym, a nie biednym.

FAZA V. Odwdzięczanie się.

Rozdział opisuje rewanżowanie się w taki, bądź inny sposób za osiągnięte bogactwo. I nie chodzi tu tylko o regularne wpłacanie pieniędzy na fundacje różnego typu. Autor opisuje swój sposób odwdzięczania się, jakim jest stworzenie fundacji wspierającej edukacje finansową wśród dzieci.

Odwdzięczanie się… jest ważnym i nieodzownym elementem bycia bogatym. Niech przez to, że ty jesteś lepszy, świat również stanie się lepszy.

Zakończenie

Mamy erę informacji, po co inwestować z zewnątrz, jeśli możesz stworzyć biznes i inwestować z wewnątrz? WWW zmieniło koszty wejścia w grupę 10% osób, które kontrolują 90% pieniędzy. Nie musisz pochodzić z królewskiej rodziny, jak to było w erze rolnej, nie musisz też wydawać olbrzymich sum pieniędzy na zezwolenia, fabryki i ludzi, jak to było w erze przemysłowej. Praktycznie jedyną ceną jaką musisz ponieść w erze informacji, by stać się bogatym, jest pomysł – a te są darmowe. Pomysł też nie zawsze musi być nowy… wystarczy, że będzie lepszy – Starbucks zarobił miliony na kawie! Jak zaczniesz jakiś biznes, zawsze ulepszaj swoje pomysły – inaczej, ktoś zrobi to za Ciebie!

Reguła 90/10 niekoniecznie jest już prawdziwa. Podstawą bogactwa jest informacja, a informacja jest nieskończona i nieograniczona, w przeciwieństwie do innych zasobów.

Na zakończenie Robert Kiyosaki pisze: Twoją bardzo ważną inwestycją jest przeczytanie tej książki, niezależnie czy się z nią zgadzasz czy nie, niezależnie czy ją rozumiesz czy nie, niezależnie czy użyjesz informacji w niej zawartych czy nie. W dzisiejszym świecie ciągłych zmian, najważniejszą inwestycją jaką możesz zrobić jest inwestycja w ciągłą edukację i poszukiwanie nowych pomysłów.

Moim zdaniem

Podczas czytania pierwszej ksiażki Kiyosakiego „Bogaty Ojciec. Biedny Ojciec.” stwierdziłem, że w fenomelnalny sposób przdstawia rzeczy, na której wcześniej nie zwracałem uwagi… a po przeczytaniu paru zdań wydają się być oczywiste. „Inwestycyjny poradnik bogatego ojca” nie jest inny – z tym, że zawiera dużo więcej treści – bo omawia zagadnienia poruszane w Bogatym Ojcu jak i w Kwadrancie (drugiej książce Kiyoasakiego – Inwestycyjny poradnik jest trzeci).

Najbardziej dla mnie wartościowe są rozdzialy 1,2 i 5 (oraz wstęp i zakończenie). Rozdziały 3 i 4, omawiają zagadnienia, które albo nie dotyczą mnie (jeszcze) i dlatego ciężko mi się je czytało, albo czytając je miałem wrażenie, że nie dotyczą Polskich przepisów i realiów – co zmniejszało moje zainteresowanie czytanym tekstem.

Dużo osób zarzuca Kiyosakiemu, że jest nieprawdziwy, że wcale nie jest milionerem, który może udzielać rad finansowych, że jego rady prowadzą do bankructwa. Zastanawiałem się nad tym… i muszę stwierdzić, że nie zgadzam się. Zadaniem książek tego typu nie jest opis podawanie gotowych przepisów, jak w książce kucharskiej, których się trzeba kurczowo trzymać, żeby cokolwiek zjeść. Zadaniem takich książek, jak „Inwestycyjny poradnik bogatego ojca”, jest zmiana sposobu myślenia czytelnika, jest zwrócenie uwagi na to co go otacza i powiedzenie „Hej, to nie musi być tak. Popatrz, tu jest inny sposób widzenia”. Zadaniem takich książek jest przede wszystkim zmuszenie człowieka do myślenia. Nie wiem, czy kierowanie się krok w krok wskazówkami zawartymi w książkach Roberta Kiyosakiego prowadzi do bogactwa czy nie, ale jestem pewien, że przemyślenie idei zawartych w tych pozycjach i wyciągnięcie chociaż 5% dla siebie może być znaczącym krokiem na drodze do sukcesu.

• Dlaczego nie będę inwestował w fundusze
• www.bripblap.com
• Oszczędzanie pieniędzy
• AliorBank – bogaci zarabiają tak jak opisał Kiyosaki